[Nhiếp ảnh CB] Tìm hiểu ống kính - con mắt của máy ảnh - P.1
tuanlionsg
tuanlionsg
18/11/14 Bình luận: 107 Lượt xem: 143,687

[Nhiếp ảnh CB] Tìm hiểu ống kính - con mắt của máy ảnh - P.1

Thảo luận trong 'Kiến thức, cẩm nang' bắt đầu bởi tuanlionsg, 18/11/14. Trả lời: 107, Xem: 143687.

  1. tuanlionsg

    tuanlionsg Thành viên

    Tham gia:
    19/6/06
    Được thích:
    30,359
    Best Answers:
    0
    tuanlionsg
    VIP
    #1 tuanlionsg, 18/11/14
    Sửa lần cuối: 19/9/15
    Đang tải 25.jpg…
    Các nhà nhiếp ảnh vẫn thường gọi ống kính là con mắt của chiếc máy ảnh. Các tia sáng trước khi được rọi chiếu lên kính ngắm, bề mặt tấm phim của máy chụp phim hoặc bề mặt cảm biến để tạo thành hình ảnh, thì nó phải đi qua ống kính. Lượng sáng và chất lượng các tia sáng đi qua ống kính sẽ quyết định chất lượng hình ảnh được tạo thành, hay nói cách khác chất lượng của ống kính quyết định chất lượng hình ảnh. Ống kính là yếu tố rất quan trọng, có thể nói là quan trọng nhất trong việc xử lý hình ảnh. Bài viết dành cho các bạn mới tìm hiểu về thiết bị chụp ảnh nói chung, ống kính nói riêng. Hiểu rõ về ống kính để mua sắm đúng nhu cầu và khai thác đúng mức ống kính mình đang có.

    A. Nguyên tắc quang học
    Khi một tia sáng đi qua một khối thuỷ tinh có các bề mặt không song song, tia sáng sẽ đổi hướng. Đó là hiện tượng khúc xạ. Ánh sáng đi qua thấu kính lồi còn gọi là thấu kính rìa mỏng hay thấu kính hội tụ sẽ bị gập khúc nhiều nhất ngoài viền mép và ít nhất ở tâm thấu kính. Như vậy, mỗi tia sáng phản chiếu từ vật thể đi qua một thấu kính lồi sẽ quy về điểm hội tụ hay tiêu điểm. Ánh sáng ở vùng cao và thấp hơn vật thể hội tụ bên trên và dưới tiêu điểm. Tất cả các điểm hội tụ ấy cùng nằm trên một mặt phẳng gọi là mặt phẳng hội tụ. Đó chính là hình ảnh lộn ngược đầu sẽ được tạo trên bề mặt phim hoặc cảm biến ảnh.

    Đang tải 1.jpg…
    Đang tải F_23_2.gif…
    Thấu kính phân kỳ hay thấu kính lõm thì không hội tụ mà lại phân tán ánh sáng nên không tạo ra hình ảnh. Các nhà sản xuất kết hợp thấu kình phân kỳ và hội tụ để phân bố hình ảnh đồng đều tốt nhất, độ nét và chi tiết cao nhất khắp bề mặt hội tụ của phim hoặc cảm biến. Và, mục đích kết hợp bao nhiêu thấu kính và kết cấu thế nào là để đạt mục đích tối hậu là tạo ra hình ảnh rõ nét, phẳng đều, bằng với kích thước bộ cảm biến ảnh.

    Đang tải 2.jpg…

    B. Tiêu cự ống kính
    Điểm quan trọng nhất của một ống kính chính là độ dài tiêu cự, gọi tắt là tiêu cự. Tiêu cự là khoảng cách nằm trên trục tính từ trung tâm quang học của ống kính đến điểm hội tụ trên mặt phim hay cảm biến khi ống kính lấy nét ở vô cực. Tiêu cự ống kính càng dài thì độ khuếch đại hình ảnh càng lớn, kích thước tiêu cự và hình ảnh tỷ lệ thuận. Hình ảnh chụp bằng ống kính tiêu cự 100mm có hình ảnh gấp đôi hình ảnh chụp bằng ống kính 50mm trên cùng máy ảnh.

    Đang tải 3.jpg…

    Một ống kính dùng cho hai loại máy ảnh số có kích thước cảm biến ảnh khác nhau sẽ có cùng độ khuếch đại nhưng khác góc thu hình. Chẳng hạn ống kính 50mm trên máy ảnh DSLR Full-Frame (tương đương kích thước film 35mm) có góc thu hình rộng hơn khi gắn trên máy ảnh DSLR Crop Sensor (tỷ lệ x1.3 hoặc x1.6 với dòng máy DSLR Crop sensor của Canon; Còn Nikon, Pentax, Sony thường là x1.5; hay các dòng máy chuẩn Four Thirds thường là x2). Từ đó, ống kính 50mm trên máy ảnh DSLR Full-Frame là ống tiêu chuẩn normal thì khi gắn trên máy DSLR crop sensor lại là ống kính góc hẹp hơn, tương đương ống kính có tiêu cự dài hơn trên FF. Chẳng hạn ống kính 50mm gắn trên máy ảnh số có cảm biến tỷ lệ x1.5 là 75mm.

    Đang tải 6.jpg…

    C. Cấu trúc ống kính
    Một thấu kính hội tụ cũng đủ để tái tạo hình ảnh trên bề mặt phim hoặc bề mặt cảm biến hình ảnh. Dĩ nhiên là hình ảnh rất kém, màu sắc lệch lạc và càng xa vùng trung tâm độ nét càng suy giảm. Nếu kết hợp với một thấu kính phân kỳ nhẹ với chất liệu khác thì hình ảnh sẽ được khắc phục. Do đó, ống kính là một tập hợp nhiều thành phần thấu kính hội tụ và phân kỳ kết hợp với thiết kế tính toán quang học chính xác và cơ khí tinh xảo. Các cấu trúc thành phần thấu kính khác nhau, chất liệu và hình dạng khác nhau tạo ra các loại ống kính khác nhau.
    Đang tải 5.jpg…

    Nhưng càng nhiều lớp thấu kính thì giảm chất lượng hình ảnh vì mỗi thấu kính hấp thụ một phần lượng sáng, bề mặt mỗi thấu kính xảy ra tán xạ ánh sáng. Vì thế, người ta lại khắc phục bằng cách tráng phủ các lớp thuốc trên bề mặt thấu kính để chống loé, hạn chế sự tán xạ, hạn chế sự suy giảm chất lượng của ánh sáng khi đi qua hệ thấu kính. Phần thân ống kính phải đảm bảo giữ cho hệ thấu kính bên trong đồng tâm tuyệt đối, chính xác vị trí, vòng lấy nét phải trơn mượt và dứt khoát, chắc chắn và phải chịu được va chạm thông thường và đặc biẹt sự thay đổi của thời tiết và nhiệt độ ở mức nhất định.

    D. Các loại ống kính
    Nhiếp ảnh phổ thông có 4 loại ống kính.
    Đang tải 7.jpg…
    1. Ống kính trung bình (normal):
    Là ống có độ dài tiêu cự tương đương đường chéo khung phim hoặc cảm biến của máy ảnh dùng ống kính này. Chẳng hạn máy ảnh phim 35mm, kích thước khung phim là 24mm x 36mm có đường chéo là 43mm thì tiêu cự trung bình là từ 45mm - 55mm. Nhiều người bảo ống có tiêu cự tầm trung này tương đương góc nhìn của mắt người, phù hợp với nhiều tình huống chụp. Mình thích cách phân biệt trên hơn.
    * Đặc tính của ống kính trung bình:
    • Góc thu hình khoảng 45°, xấp xỉ góc nhìn phối cảnh như mắt người.
    • Chủ đề giữ đúng tỷ lệ, không bị biến dạng.
    • Đa dụng trong nhiều hoàn cảnh chụp.
    Đang tải 8.jpg…
    Ống kính Nikon 50mm f/1.4 AF
    2. Ống kính góc rộng (wide-angle):
    Là ống kính có tiêu cự ngắn hơn và dĩ nhiên góc thu hình rộng hơn ống kính 35mm đối với máy ảnh DSLR Full-Frame. Nói về cái ống 35mm được nhiều người chụp ảnh chuyên nghiệp "xem" là ống tiêu chuẩn (normal) nhưng bản chất nó là ống wide. Loai ống góc rộng này sử dụng trong ảnh đại cảnh, kiến trúc... và đắc dụng khi ghi hình ở hoàn cảnh bị hạn chế góc chật, hoặc người dùng muốn có hiệu ứng góc rộng (chúng ta sẽ bàn đến vào bài sau). Với loại ống góc rộng, chỉ cần thay đổi nhỏ trong góc chụp (vị trí đặt máy) có thể làm một khung ảnh bình thường trở nên độc đáo và ngược lại.
    * Đặc tính của ống kính góc rộng:
    • Góc thu hình từ 60° - 180°
    • Vùng ảnh rõ (dof) rất sâu
    • Tăng sự nổi bật của chủ đề ở gần trong phối cảnh rộng, ống càng có tiêu cự ngắn, hiệu ứng này càng tăng. Tỷ lệ gần xa rất mạnh tạo tương quan tiền cảnh hậu cảnh độc đáo nếu dùng đúng cách.
    • Đường chéo là phần mạnh nhất trong tầm nhìn góc rộng, kéo hướng nhìn về hộ tụ rất xa. chẳng hạn con hẻm cụt có thể như một ngõ sâu hun hút.
    • Hạn chế các chủ đề hình dạng tròn, mặt người ở gần góc và cạnh khung dễ bị biến dạng.
    Đang tải 18.jpg…
    3. Ống kính télé ( ống kính tiêu cự dài, ống kính tầm xa):
    Là ống kính có độ dài tiêu cự lớn hơn tiêu cự của ống kính normal. Loại ống này cho ta góc nhìn hẹp đến rất hẹp, tức là khuếch đại rất lớn các thành phần nhỏ của chủ đề trong khung ảnh. Vì vậy, ống tele hữu dụng khi cần lấy chi tiết một chủ đề mà ta không thể tiếp cận. Ống có tiêu cự càng dài thì độ khuếch đại hình ảnh càng lớn và khoảng ảnh rõ càng mỏng. Phối cảnh chụp bởi ống kính tele có hiệu ứng "mỏng/ dẹt", các mặt phẳng trong khung sát lại với nhau, có thể tạo bố cục độc đáo nhưng cũng tạo đối tượng ở xa to hơn bình thường như mặt trăng/ mặt trời.
    * Đặc tính của ống kính télé:
    • Độ khuếch đại lớn
    • Vùng ảnh rõ mỏng, tách chủ đề với hậu cảnh (xoá phông)
    • Tiêu cự càng lớn, phối cảnh bị dồn ép lại, chiều sâu ảnh giảm
    • Dài và nặng hơn các loại khác

    Đang tải 72_00004E3F.jpg…
    Ống kính Canon 800mm f/5.6 Fixed Super Telephoto IS USM​

    4. Ống kính zoom (đa tiêu cự):
    Là ống kính thay đổi được tiêu cự. Nếu tiêu cự thay đổi trong khoảng tiêu cự ngắn được gọi là wide-zoom (chẳng hạn ống 14-24mm); nếu thay đổi trong khoảng tiêu cự dài được gọi là tele-zoom (chẳng hạn ống 100-400mm); nếu thay đổi từ tiêu cự ngắn đến tiêu cự dài thì được gọi đơn giản là zoom (chẳng hạn ống 18-200mm).
    * Đặc tính của ống kính zoom:
    • Cơ động của nhiều tiêu cự.
    • Có thể chụp zoom in / zoom out
    • Phù hợp với nhiều hoàn cảnh cần phản ứng nhanh
    Đang tải sigma-150-600mm-sport.jpg…
    Ống kính Sigma 150-600mm F/5-6.3 DG OS HSM​
    Ống kính đặc biệt: Ống kính macro và ống kính Fisheye
    Các loại ống kính thông thường có khoảng cách lấy nét tối thiểu xấp xỉ gấp 10 lần độ dài tiêu cự. Chẳng hạn ống kính 50mm thì khoảng cách lấy nét gần nhất có thể là 50cm. Nên loại ống kính macro hay micro là ống kính một tiêu cự được thiết kế đặc biệt để có thể lấy nét cực gần và cho hình ảnh cực nét ở cự ly gần. Ống macro thường có tỷ lệ phóng đại 1:1 tức là kích thước vật thể bao nhiêu trong thực tế thì trên bề mặt phim hay cảm biến ảnh cũng có kích thước như vậy.

    Đang tải 9.jpg…
    Ống kính Macro Nikon 200mm f/4​

    Ống macro thường được dùng để chụp các loại côn trùng, bò sát, hoa lá nhỏ, các chi tiết nhỏ phục vụ nghiên cứu. Người ta còn gắn thêm các ống nối (tube) để tăng độ khuếch đại, thậm chí gắn qua hệ thống ống nối đặc biệt ống macro với kính hiển vi để chụp vi trùng. :)

    Một ống kính góc rộng khác là ống fish-eye có góc thu hình rất rọng và tạo hiệu ứng cong méo. Tất cả đường thẳng không đi qua tâm đều bị uốn cong, càng xa tâm càng cong.

    Đang tải 10.jpg…
    Ống kính Fisheye Nikon 16mm f/2.8​

    E. Các đặc tính khác của ống kính:

    1. Luật viễn cận của ống kính:
    Tuỳ theo độ dài tiêu cự ống kính, trường sâu độ ảnh sẽ cho hình ảnh không còn giống như mắt nhìn trong cảnh thực. Với ống kính trung bình, chiều sâu ảnh trường gần tương tự như mắt nhìn, nhưng với ống kính tele (tiêu cự dài) thì chiều sâu ảnh trường sẽ thu hẹp lại, hình ảnh có hậu cảnh gần hơn cảnh thực tế, các lớp ảnh sít lại gần nhau; trong khi đó với ống kính góc rộng (wide) thì chiều sâu ảnh trường bị đẩy xa ra, hình ảnh thu được có hậu cảnh xa hơn so với cảnh thực, không gian có cảm giác rộng hơn so với thực tế.

    Đang tải 15_the_botui.jpg…

    2. Khẩu độ ống kính:
    Để hiệu chỉnh lượng ánh sáng đi qua ống kính đến bề mặt phim hoặc cảm biến ảnh, người ta thiết kế trong ống kính bộ phận điều chỉnh dung lượng ánh sáng, đó là khẩu độ ống kính. Có thể hình dung một hộp tối được khoét một lỗ nhỏ hay lớn để ánh sáng xuyên qua ít hay nhiều. Lượng ánh sáng đi qua ống kính tương ứng với diện tích của vòng tròn khẩu độ nên chỉ số khẩu độ càng lớn thì lượng sáng đi qua càng ít. Chúng ta có những chỉ số khẩu độ thông thường: 1 - 1.4 - 2 - 2.8 - 4 - 5.6 - 8 - 11 - 16 -22 - 32

    Đang tải 20.jpg…

    3. Khoảng lấy nét tối thiểu:
    Là khoảng cách từ bề mặt phim hoặc cảm biến ảnh đến vật thể được lấy nét. Một ống kính có khoảng lấy nét tối thiểu tốt khi điều chỉnh vòng lấy nét ở vô cực thì hình ảnh nhận được luôn rõ nét. Thường thì ống kính có khoảng cách lấy nét tối thiểu là 50cm đến 30cm. Ống kính macro chuyên dụng chụp cận cảnh có xích độ tối thiểu ngắn hơn.

    4. Vùng ảnh rõ (Dof - Dept of Field)
    Khoảng ảnh rõ của một bức ảnh là phần không gian trước và sau của chủ đề được lấy nét có độ nét rõ trên bức ảnh đó, ngoài vùng rõ này không gian còn lại của ảnh mờ dần. Vùng ảnh rõ mỏng hay dày (độ nét sâu ít hay nhiều) tuỳ thuộc vào yếu tố khẩu độ, tiêu cự và xích độ.

    Đang tải 21.jpg…
    • - Khẩu độ càng nhỏ (... 8 - 11 - 16 - 22 - 32) vùng ảnh rõ ràng sâu (dày), hậu cảnh càng rõ nét. Khẩu độ càng mở lớn (4 - 2.8 - 2 - 1.4 ...) vùng ảnh rõ càng mỏng, hậu cảnh mờ.
    • - Tiêu cự càng ngắn (28mm - 24mm - 20mm - 10mm...) vùng ảnh rõ càng sâu. Tiêu cự càng dài (400mm - 300mm - 200mm - 135mm...) vùng ảnh rõ càng mỏng.
    • - Xích độ càng dài thì vùng ảnh rõ càng dày. Xích độ càng ngắn thì vùng ảnh rõ càng mỏng. Nên khi chụp vật thể càng xa thì vùng ảnh rõ càng dày và càng cận cảnh thì vùng ảnh rõ càng mỏng.
    Đang tải DSC_7022a.jpg…
    Ống kính tele 300mm chụp từ xa, làm cho các lớp dây treo sít lại, hậu cảnh mờ
    Ảnh chụp tại cầu Konklor - Kontum

    Đang tải 23.jpg…
    Ống kính góc rộng Nikon 15mm mở toang cả bối cảnh một cái cổng gạch lớn buổi bình minh
    Ảnh chụp tại Đà Lạt

    Đang tải 10440703_250392511829503_3112801633690867818_n.jpg…
    Ống fisheye Nikon 16mm f/2.8 chụp lấy tiền cảnh là quai lư hương xuyên qua ngôi nhà thờ cổ Mằng Lăng - Quy Nhơn

    Đang tải 22.jpg…
    Ống kính macro Nikon 105mm f/2.8

    Đang tải 24.jpg…
    Dof mỏng khi chụp cận cảnh và mở khẩu lớn.
    Chụp bằng ống kính macro Nikon 105mm f/2.8
     
    mrduongthanh, mr.D0, BBHN_810053 người khác thích nội dung này.
    #1 tuanlionsg, 18/11/14
    Sửa lần cuối: 19/9/15
  2. hailua883

    Tham gia:
    13/2/09
    Được thích:
    146
    Best Answers:
    0
    hailua883
    ĐẠI BÀNG
    chụp đẹp thế @@
     
    www.diathe.vn thích nội dung này.
  3. baotam2101

    Tham gia:
    11/3/10
    Được thích:
    982
    Best Answers:
    0
    baotam2101
    CAO CẤP
    Nhìn các giải thích về thấu kính máy anh làm mình nhớ lại cái thời dốt môn Lý của mình ghê =))
     
    liwenjing93, saladass, jangkanguk10 người khác thích nội dung này.
    1. monkey_nami

      Tham gia:
      20/11/09
      Được thích:
      30
      Best Answers:
      0
      monkey_nami
      ĐẠI BÀNG
      monkey_nami @baotam2101 Bác giống e, đi học hãi nhất môn Lý :D
       
      liwenjing93, baotam2101www.diathe.vn thích nội dung này.
    2. phuongnamco

      phuongnamco Dự bị

      Tham gia:
      19/10/14
      Được thích:
      1
      Best Answers:
      0
      phuongnamco
      Trứng
      phuongnamco @monkey_nami MAY BAC LAI GIONG EM CUG THẾ QUÊN HẾT MẤT TIÊU :D:D
       
  4. koyonata_lx

    koyonata_lx Thành viên

    Tham gia:
    25/10/08
    Được thích:
    189
    Best Answers:
    0
    koyonata_lx
    Cảm ơn bác cho một bài viết đầu tư công phu, kỹ lưỡng ,ảnh minh hoạ dễ hiểu, ảnh chụp ví dụ rất đẹp.
     
    www.diathe.vn thích nội dung này.
  5. ngoanrazo

    Tham gia:
    28/6/09
    Được thích:
    1,262
    Best Answers:
    0
    ngoanrazo
    TÍCH CỰC
    [​IMG]

    Có lộn ko z? Giống boy thế
     
    liwenjing93, www.diathe.vnVIETPHONES.VN thích nội dung này.
    1. A ĐôMi

      A ĐôMi Dự bị

      Tham gia:
      1/11/14
      Được thích:
      0
      Best Answers:
      0
      A ĐôMi
      Trứng
      A ĐôMi @ngoanrazo ban soi ca anh minh hoa nua hihi
       
  6. khanhd.ids

    khanhd.ids Dự bị

    Tham gia:
    16/9/12
    Được thích:
    0
    Best Answers:
    0
  7. ruaxebottuyet

    Tham gia:
    22/4/14
    Được thích:
    415
    Best Answers:
    0
    ruaxebottuyet
    ĐẠI BÀNG
    môn lý là cái môn hãi nhất mà ngày xưa còn đi học,cũng may là cô giáo xinh với lại vừa ra trường còn non tơ đó là động lực để em chăm chú nhìn cô giảng :D
     
    liwenjing93, baotam2101www.diathe.vn thích nội dung này.
    1. khanh_phan123456

      khanh_phan123456 Thành viên

      Tham gia:
      17/9/14
      Được thích:
      51
      Best Answers:
      0
      khanh_phan123456
      khanh_phan123456 @ruaxebottuyet Diễn tả cô giáo mà mình đọc lướt,tưởng diễn tả cave
       
  8. tuanpham344

    tuanpham344 Dự bị

    Tham gia:
    10/1/13
    Được thích:
    1
    Best Answers:
    0
    tuanpham344
    Trứng
    minh sp c thích nội dung này.
  9. Luis N

    Luis N Thành viên

    Tham gia:
    16/9/14
    Được thích:
    44
    Best Answers:
    0
    Luis N
    Kg rành về nhiếp ảnh đọc xong thấy hại não quá! :eek:
     
    liwenjing93, www.diathe.vnKs Mds thích nội dung này.
  10. buathanqn1

    Tham gia:
    31/12/07
    Được thích:
    1,251
    Best Answers:
    0
    buathanqn1
    TÍCH CỰC
    đọc lại càng thèm chứ chả được cái gì. con máy ở nhà cùi quá xá để làm mấy trò này.
     
  11. heyheyha

    Tham gia:
    12/10/10
    Được thích:
    93
    Best Answers:
    0
    heyheyha
    ĐẠI BÀNG
    nội dung tương tự như bài này đã đăng nhiều rồi,
    lại kiểu nhai đi nhai lại thông tin
     
    alibooboo thích nội dung này.
    1. minh sp c

      Tham gia:
      21/2/14
      Được thích:
      95
      Best Answers:
      0
      minh sp c
      ĐẠI BÀNG
      minh sp c @heyheyha đăng r nhưng chưa chắc người mới đã biết
      tìm cx vất vả lắm
       
  12. thai.son.tung

    Tham gia:
    19/3/11
    Được thích:
    268
    Best Answers:
    0
    thai.son.tung
    ĐẠI BÀNG
    #13 thai.son.tung, 18/11/14
    Sửa lần cuối: 18/11/14
    rất thích đọc những bài của bác tuan_lionsg. Đã bookmark :D
     
    #13 thai.son.tung, 18/11/14
    Sửa lần cuối: 18/11/14
  13. Hungtham1980

    Tham gia:
    5/6/12
    Được thích:
    178
    Best Answers:
    0
    Hungtham1980
    ĐẠI BÀNG
    Bài viết quá hay và chi tiết! Like it!
     
  14. quytki

    quytki Thành viên

    Tham gia:
    1/5/11
    Được thích:
    111
    Best Answers:
    0
    quytki
    Không liên quan lắm nhưng cái ảnh nhà thờ là ở PHÚ YÊN nha bác, nhà thờ Mằng Lăng. Em mới đi về nên thấy sai ko chịu được.
     
    xitolalaalibooboo thích nội dung này.
  15. bkis1112

    Tham gia:
    20/9/10
    Được thích:
    510
    Best Answers:
    0
    bkis1112
    TÍCH CỰC
    Mở mang đầu óc, khá là bổ ích + 1 cho bác chủ thớt @tuan_lionsg
     
  16. yeucongnghe2012

    Tham gia:
    1/4/12
    Được thích:
    6,124
    Best Answers:
    0
    yeucongnghe2012
    VIP




    Hiểu rõ cơ chế hoạt động cũng như thông số kỹ thuật ghi trên ống kính là điều cần thiết đối với đa số người dùng máy ảnh. Việc chọn ống cho máy DSLR tương đối phức tạp vì bạn phải giải quyết nhiều vấn đề cơ bản liên quan, như giá thành, kích cỡ, trọng lượng, tốc độ, chất lượng ảnh và khả năng tương thích. Thông thường, ống kính có "tốc độ" nhanh (có độ mở lớn) sẽ cho chất lượng ảnh tốt nhất, tuy nhiên, có giá cao.

    Dưới đây là những yếu tố cơ bản xung quanh một số ống kính, giúp bạn có được lựa chọn phù hợp cho máy ảnh của mình.

    1. Các thành phần thấu kính và chất lượng ảnh.

    Hầu như tất cả máy ảnh hiện nay đều được trang bị ống kính gồm nhiều thành phần thấu kính ghép lại. Mỗi thành phần có tác dụng điều chỉnh tia sáng theo một hướng nhất định nhằm tạo ảnh chính xác trên bề mặt cảm biến hay phim.




    Ống kính chất lượng thấp sẽ dẫn đến sai lệch quang sai tạo ra ảnh có chất lượng kém
    Ánh sáng trắng gồm quang phổ của rất nhiều màu, liên tục từ đỏ đến tím. Nếu ống kính chỉ gồm một thấu kính đơn dạng cầu, ánh sáng sẽ bị khúc xạ qua. Tuy nhiên, các tia đơn sắc sẽ tạo góc lệch khác nhau đối với trục của thấu kính. Điều này dẫn đến việc các tia sáng không đồng thời hội tụ trên bề mặt cảm biến, gây ra hiện tượng quang sai màu rất khó chịu quanh vật thể có độ tương phản cao. Hiện tượng này càng rõ rệt đối với các ống tele vốn có tiêu cự rất dài. Các thành phần thấu kính bổ sung có tác dụng điều chỉnh đường đi của các tia đơn sắc trong lòng ống kính, giúp các tia này đồng thời hội tụ trên bề mặt cảm biến. Ngoài ra, các thành phần này còn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nhòe ảnh, hạn chế hiện tượng đen 4 góc ảnh hay sửa lỗi phóng đại không đều trên các vùng của ảnh…


    Sơ đồ cấu tạo của 1 ống kính chất lượng cao của Nikon
    Việc thiết kế và chế tạo các nhóm ống kính này thường khó khăn, nguyên liệu làm một số thấu kính cũng rất đắt nên đã đẩy giá thành lên khá cao. Do vậy, các hãng liên tục cải tiến công nghệ nhằm giảm bớt số thấu kính trong ống mà vẫn nâng cao được chất lượng quang học. Các ống đạt tiêu chuẩn thường có từ 3 đến 4 thành phần thấu kính (đó cũng là lý do tại sao hãng Carl-Zeiss lại đặt tên cho dòng ống kính của mình là "Tessar", tiếng Hy Lạp nghĩa là "bốn"). Trong một số trường hợp, nguyên nhân khiến cho ảnh thu được chưa được đẹp không phải xuất phát từ lỗi ống kính mà từ bản thân đối tượng cần chụp.

    2. Ảnh hưởng của tiêu cự đối với trường nhìn của ảnh.

    Tiêu cự ống kính quyết định trường nhìn (hay góc nhìn) của ảnh. Khái niệm trường nhìn ở đây có thể hiểu đơn giản là số lượng vật thể đặt trên cùng một mặt phẳng mà máy có thể thu nhận được. Trường nhìn càng nhỏ thì số lượng các vật thể trên ảnh càng giảm. Các ống góc rộng có tiêu cự nhỏ, trong khi các ống tele lại có tiêu cự lớn hơn nhiều lần. Ống mắt cá (fish eye) có tiêu cự cực nhỏ, ngoài khả năng bao quát một trường nhìn rộng lớn đôi khi còn đem lại những hiệu ứng đặc biệt như bẻ các đường thẳng thành đường cong (và ngược lại) hay cho ảnh các vật thể không tuân theo tỷ lệ xa gần như nhìn bằng mắt thường.Việc lựa chọn tiêu cự ống kính có vai trò quyết định trong phối cảnh, vốn là yếu tố cơ bản của nhiếp ảnh. Một ống góc rộng có thể lấy được toàn bộ khung cảnh trong một phòng họp, tuy nhiên, không thể chụp được dòng chữ li ti trên màn hình máy chiếu nếu bạn đứng ở cuối hội trường. Ngược lại, các ống tiêu cự dài cũng sẽ gặp khó khăn khi lấy trọn vẹn một đoàn người dài vào trong khung hình trừ khi bạn có điều kiện chạy ra rất xa để chụp.

    Bảng phân loại sau sẽ đưa ra một số gợi ý cho bạn khi lựa chọn tiêu cự ống kính.



    Một số yếu tố khác cũng bị ảnh hưởng bởi tiêu cự ống kính. Chẳng hạn, các ống tele thường gây rung rất lớn khi nhìn qua ống ngắm do sự rung của bản thân máy ảnh. Khi chụp với các ống này, người ta thường chỉnh thời gian phơi sáng xuống rất thấp hoặc dùng chân máy để hạn chế nhòe ảnh. Nguyên tắc chung để tính thời gian phơi sáng tối đa để ảnh không bị nhòe (đối với máy phim 35 mm) là lấy 1 chia cho tiêu cự ống ở đơn vị milimét. Ví dụ, thời gian phơi sáng đối với các ống 200 mm tối đa chỉ khoảng 1/200 giây nếu không sử dụng tripod. Đến nay, các hãng đã nhanh chóng tích hợp công nghệ chống rung ngay trong thân máy hoặc ống kính giúp tăng thời gian phơi sáng mà ảnh vẫn không bị nhòe. Công nghệ này cho phép tăng tốc độ chụp lên từ 2 đến 4 stop so với bình thường.




    Với các ống tiêu cự dài, việc trang bị chân máy để hạn chế rung là rất cần thiết
    Các ống góc rộng thường chống được chóe sáng tức hiện tượng phản xạ ánh sáng mạnh giữa các thấu kính trong lòng ống với nhau. Bù lại, các ống này sẽ làm hơi méo 4 góc ảnh tương tự như các ống fisheye (tuy nhiên, hiện tượng này không rõ bằng, có khi còn bị triệt tiêu hoàn toàn). Việc lựa chọn tiêu cự là điều quan trọng khi mua ống kính do phụ thuộc nhiều vào nhu cầu. Người ham du lịch chắn hẳn sẽ chọn cho mình một ống góc rộng có tiêu cự nhỏ nhất dao động từ 17-28 mm trong khi các phóng viên thể thao hay người thích chụp động vật hoang dã lại thích hợp với những ống tele "hầm hố" có tiêu cự 200-500 mm hoặc hơn thế.

    So sánh hiệu ứng tiêu cự
    3. Ống kính zoom và ống kính một tiêu cự.

    Ống kính zoom (zoom lens) có dải tiêu cự thay đổi trong một khoảng cho sẵn. Ống kính một tiêu cự ("prime" lens hay fixed lens) không thể thay đổi được tiêu cự. Ống zoom đầu tiên mang tên "Varo" 40-120 mm dành cho máy phim 35 mm và được sản xuất trên quy mô công nghiệp vào năm 1932.



    Do được chế tạo với một hoặc rất ít thấu kính nên các ống fix thường có giá rẻ nhưng chất lượng quang học cao hơn và nhanh hơn đa phần các ống zoom. Các ống đa tiêu cự thường có tầm zoom (tỷ số giữa tiêu cự cực đại và tiêu cự cực tiểu mà ống kính đạt được) vào khoảng 3x, 4x hoặc cao hơn thế. Những người không sành thường cho rằng ống kính có tầm zoom càng lớn càng cho chất lượng ảnh đẹp. Tuy nhiên, sự thực lại không như vậy, các ống có dải zoom càng rộng càng đòi hỏi nhiều thành phần thấu kính ở bên trong. Ngoài việc giảm đáng kể lượng ánh sáng vào cảm biến, hệ thống thấu kính phức tạp này cũng không thể cho ảnh đẹp trên mọi tiêu cự do giới hạn công nghệ chế tạo. Độ mở của ống zoom cũng không thể nâng lên quá lớn, bởi sự phức tạp của việc chế tạo và giá thành quá đắt đỏ. Hậu quả là ảnh mà bạn thu được thường tối và không sắc nét lắm.

    Canon 70-200 f2.8 IS II, một trong những ống kính zoom rất tốt của Canon

    Các ống zoom thường rất linh hoạt trong việc giúp bạn phối cảnh, tuy nhiên, hầu hết chúng cho chất lượng quang học kém xa các ống một tiêu cự. Nếu muốn có được những bức ảnh đỉnh cao, bạn buộc đầu tư những ống zoom xịn có khối lượng lớn mà giá thành thì chẳng dễ chịu chút nào! Các ống một tiêu cự thường là sự lựa chọn lý tưởng vì giá cả phải chăng mà chất lượng quang học tốt cũng như rất nhanh và nhẹ, thích hợp chụp trong điều kiện thiếu sáng hoặc các tình huống cố định, ít cần di chuyển để phối cảnh.

    Lưu ý rằng, zoom số (digital zoom) trên các máy du lịch thực chất chỉ là việc phóng to một vùng trên ảnh bằng khả năng nội suy của vi xử lý do đó làm giảm chất lượng hình ảnh đi đáng kể.

    4. Độ mở của ống kính.

    Độ mở ống kính (hay khẩu độ) được điều chỉnh bằng sự ra vào của các lá thép nằm tại mặt trong ống kính nhằm điều tiết lượng sáng đi vào cảm biến. Trị số khẩu độ được gọi là F-number, là tỷ số giữa tiêu cự ống kính và đường kính lỗ sáng tạo bởi các lá thép. Độ mở càng lớn thì tỷ số F-number càng nhỏ. Khi so sánh các ống kính với nhau người ta thường dùng khái niệm "nhanh hơn" để chỉ các ống có độ mở lớn hơn, khái niệm "chậm hơn" để chỉ những ống có độ mở nhỏ hơn. Các ống có chỉ số f/1.0 là những ống kính thuộc loại nhanh và đắt nhất hiện nay. Các ống có f/4.0 hoặc nhỏ hơn thường là các ống tele một tiêu cự hoặc các ống zoom giá rẻ.

    Khẩu độ càng nhỏ (số sau chữ F càng lớn) thì hình càng nét "sâu" (trường nhìn thấy rộng hơn)
    Độ mở của ống kính thường ảnh hưởng đến thời gian phơi sáng trên máy ảnh và độ sâu trường ảnh. Các ống có độ mở lớn (nhanh hơn) sẽ cho nhiều ánh sáng đi qua hơn, do đó đòi hỏi thời gian phơi sáng thấp. Độ mở lớn cũng làm cho độ sâu trường ảnh bị thu hẹp lại, khiến các vật thể nằm ngoài vùng lấy nét bị mờ đi trông thấy.

    Ảnh chụp chân dung hay chụp thể thao trong nhà thường yêu cầu ống kính có dải khẩu độ rộng nhằm phục vụ những nhu cầu khác nhau trong đó quan trọng nhất là khả năng "đóng băng" đối tượng chuyển động nhanh và hiệu ứng xóa phông nền. Trong các máy ảnh SLR, ống kính có độ mở lớn cũng cho nhiều ánh sáng vào viewfinder và cảm biến (hay phim), tăng khả năng lấy nét tự động (nếu có), rất phù hợp để chụp trong điều kiện thiếu sáng. Mặc dù độ mở tối đa trên vài ống kính thường rất ít khi được dùng tới (như khẩu f/1.4 trên ống Canon 50mm) nhưng điều này không có nghĩa là chúng vô dụng. Những ống kính này thường gây ra rất ít quang sai khi tăng khẩu độ lên một hoặc vài nấc. Chẳng hạn, cùng đặt một giá trị khẩu độ f/2.0 nhưng ống 50 mm f/1.0 cho ảnh sắc nét hơn nhiều ống 50 mm f/1.8.



    Các ống có độ mở lớn thường có đường kính lớn đi kèm với giá thành cao. Yếu tố trọng lượng/kích thước và tính năng rất quan trọng trong việc lựa chọn các ống kính phục vụ nhiều mục đích khác nhau như du lịch, chụp ảnh hoang dã hay chụp đêm...


    Link: http://genk.vn/may-anh/tim-hieu-ong-kinh-may-anh-voi-cac-thong-so-chu-dao-20140810054451992.chn

    Tìm hiểu ống kính máy ảnh với các thông số chủ đạo

    (GenK.vn) - Bài viết cung cấp cái nhìn về một vài thông số cần quan tâm khi chọn lựa ống kính máy ảnh
    genk.vn
     
    Kanzz.Elf, liwenjing93, Wyzofire96 người khác thích nội dung này.
  17. trainee

    Tham gia:
    31/10/07
    Được thích:
    46
    Best Answers:
    0
    trainee
    ĐẠI BÀNG
    đính chính tác giả một chút về crop factor, do rất nhiều bạn vẫn hiểu sai về yếu tố này. Crop factor là thuật ngữ tiếng Anh chính xác, dịch ra tiếng việt phải là tỷ lệ cắt xén khung hình. Anh chụp trên body crop sẽ giống hệt như ảnh chụp trên full frame với cùng ống kính nhưng bị cắt xén đi phần rìa ảnh. Crop factor không làm thay đổi góc của ống kính, cũng ko làm thay đổi tiêu cự, vì vậy không thể tiết kiệm tiền mua ống tele bằng cách chụp ống normal trên crop body.
     
    Wyzofire9, cdang, vuong_navy2 người khác thích nội dung này.
    1. kkzbanana

      Tham gia:
      26/11/11
      Được thích:
      1,651
      Best Answers:
      0
      kkzbanana
      CAO CẤP
    2. zorroa3

      Tham gia:
      19/11/13
      Được thích:
      35
      Best Answers:
      0
      zorroa3
      ĐẠI BÀNG
      zorroa3 @kkzbanana Vì hình ảnh đã resize, nếu phóng to 100% thì sẽ thấy sự khác biệt giữa 18 mp và 8mp thôi :|
       
    3. kkzbanana

      Tham gia:
      26/11/11
      Được thích:
      1,651
      Best Answers:
      0
      kkzbanana
      CAO CẤP
      kkzbanana @zorroa3 Em dùng màn 4k 28" ảnh tì lệ 4:3 thì nguyên 1 ảnh nó khoảng 22-24" nếu mà qua in ứng bt thì giửa 24mp vs 8mp not a big deal. BTW gear bác thì bác có thể sấm tùy ý bác, em chí có 1 vài ý kiến cá nhân vậy thôi ạ. Dùng full fram lợi hơn vô số thứ nhất là cái lens khẩu 5.6.
       
    4. zorroa3

      Tham gia:
      19/11/13
      Được thích:
      35
      Best Answers:
      0
      zorroa3
      ĐẠI BÀNG
      zorroa3 @kkzbanana Tùy túi tiền và nhu cầu thôi, với túi tiền hạn hẹp của tôi mà muốn chụp phong cảnh thì tôi cũng thay bộ gear hiện tại bằng ff rồi. Khổ nỗi sở thích lại là chụp chim cò động vật nên mới phải đầu tư khác đi thôi. Còn tiền đã dư giả rồi thì 1DX + 5-600mm f/4 + tele convert không phải nghĩ :cool:
       
  18. loveskyvn

    Tham gia:
    18/8/11
    Được thích:
    3,899
    Best Answers:
    0
    loveskyvn
    CAO CẤP
    Giờ kiếm được cái lens hỏng đập ra chế lens cho điện thoại thì ngon :D
     
  19. cuda123

    Tham gia:
    26/11/11
    Được thích:
    222
    Best Answers:
    0
    cuda123
    TÍCH CỰC
    ống lens fix 50mm 1.4f là không có chức năng zôm phải ko các bác ! Nếu muốn mua 1 cái lens cho nhu cầu tất cả thì nên dùng loại lens nào của canon ! mình còn gà nên mới hỏi vậy các bác đừung ném gạch nhé nhà mình có 1 cái lò sản xuất gạch rùi :D
     
    1. tuanokvt

      Tham gia:
      25/8/10
      Được thích:
      1,799
      Best Answers:
      0
      tuanokvt
      CAO CẤP
      tuanokvt @cuda123 Fix là ko zoom nha bác. Cái tên nó đã nói lên điều đó rùi.
       
      cuda123 thích nội dung này.
    2. duytankfc

      duytankfc Thành viên

      Tham gia:
      13/3/12
      Được thích:
      43
      Best Answers:
      0
      duytankfc
      duytankfc @cuda123 18-250 bạn ạ. Nhưng lens đa dụng phải hi sinh chất lượng ảnh so với lens fix.
       
      vukhuong73cuda123 thích nội dung này.
    3. kkzbanana

      Tham gia:
      26/11/11
      Được thích:
      1,651
      Best Answers:
      0
      kkzbanana
      CAO CẤP
      kkzbanana @cuda123 bác đã ghi là fix 50mm thì zoom là thế nào. hat down!
       
    4. archi-T

      Tham gia:
      7/3/09
      Được thích:
      2,483
      Best Answers:
      0
      archi-T
      CAO CẤP
      archi-T @cuda123 Lense 18-200. Mà tốt nhất là mua lense fix chụp đẹp hơn. lense all in one chụp chán lắm.
       
      cuda123 thích nội dung này.
  20. tuanokvt

    Tham gia:
    25/8/10
    Được thích:
    1,799
    Best Answers:
    0
    tuanokvt
    CAO CẤP
    Bài viết rất hữu ích. Thanks
     
Đang tải...